Kediniz battaniyeyi emiyor, çiğniyor ya da parça mı koparıyor?
Önce nesnenin durumuna bakın. Islak bir köşe, diş izi ve kayıp bir parça hekime farklı bilgiler verir.
Kısa cevap
Kedilerde pika, kumaş, plastik veya ip gibi yiyecek olmayan maddeleri yeme davranışıdır. Emme ve çiğneme de ayrı ayrı kaydedilmelidir. Davranış tekrarlıyorsa hedef nesneye erişimi kapatın ve muayene planlayın. Bir parçayı yuttuğunu gördüyseniz veya bundan şüpheleniyorsanız belirti beklemeden veteriner hekime ulaşın.[1] [2] [4]
Kedim kumaşı emiyor mu, çiğniyor mu, yutuyor mu?
Bir battaniyenin ıslanması, ucunun parçalanması ve parçasının kaybolması farklı gözlemlerdir. Kediniz nesneden güvenli biçimde uzaklaştığında gördüklerinizi kaydedin. Kayıp parça, özellikle çiğneme gördüyseniz, olası yutma olarak hekime bildirilmelidir.[1] [2] [4]
Emme
Köşeyi ağzında tutup emme hareketi yapıyor. Kumaş ıslak. Gözlediğiniz anda parça kopmadıysa bunu kayda ekleyin.
Çiğneme
Diş izleri, yıpranmış kenarlar veya yerde kırıntılar var. Parçaların bir kısmı eksikse yutma ihtimalini bildirin.
Yutma veya yutma şüphesi
Bir parçayı yuttuğunu gördünüz ya da çiğnediği nesneden eksik parça var. Belirti beklemeden veteriner hekime ulaşın.
Tekrarlayan çiğnemede ne zaman veterinere başvurmalı?
Davranış tekrarlıyor
Kediniz tekrar tekrar aynı tür nesneyi emiyor veya çiğniyorsa erişimini kapatın ve muayene planlayın. Davranışın ne zaman başladığını ve iştah, kilo veya dışkı düzeninde değişiklik olup olmadığını anlatın.[1] [3]
Parça kayıp veya yutma görüldü
Veteriner hekime hemen ulaşın. Kusturmaya çalışmayın ve görünen ipi çekmeyin. Nesne ve olası yutma zamanı hakkında hangi bilgilerin gerektiği yabancı cisim yutma şüphesinde ilk adımlar bölümünde yer alıyor.[4]
Kediler neden kumaş, plastik veya ip yemeye çalışır?
Veteriner hekim, kedinin hangi nesneyi seçtiğine, ne yaptığının gerçekten görülüp görülmediğine ve davranışın hangi koşullarda tekrarlandığına bakar. Sindirim sistemi sorunları, beslenme geçmişi ve evdeki değişiklikler değerlendirmeye yön verebilir. Kedinizin kumaş yemesi tek başına vitamin eksikliğini göstermez. Takviye veya mama değişikliği gerekiyorsa karar muayene ve beslenme değerlendirmesiyle verilir.[1] [2] [3]
Kumaş yutan kedilerle ilgili araştırmalar ne söylüyor?
Bir vaka-kontrol çalışmasında, bazı kedilerin bir nesneyi yalnızca çiğnediği, başka bir nesneyi ise yuttuğu görüldü. Pika grubunda kusma daha sık bildirildi. Kumaş yutan sekiz kedinin incelendiği pilot çalışmada da sindirim sistemi bulguları değerlendirildi. Kusmanın davranıştan önce mi sonra mı başladığı ve aralarındaki neden-sonuç ilişkisi belirsiz. Bu yüzden gördüğünüz davranışı her nesne için ayrı kaydedin ve varsa kusmanın zamanını ekleyin.[2] [3]
Muayeneye giderken pika davranışını nasıl kaydetmeli?
| Neyi yazmalı? | Örnek |
|---|---|
| Zaman ve sıklık | “Bu hafta iki akşam, koltukta dinlenmeden önce gördüm.” |
| Nesne ve davranış | “Polar battaniyenin köşesini emdi. Köşe ıslaktı. Görünür eksik parça fark etmedim.” |
| Eşlik eden değişiklikler | “Maması aynı. Dün bir kez kustu. Son günlerde evde tadilat var.” |
Varsa nesnenin fotoğrafını ve kedinizin güncel mama, ödül ve ilaç listesini paylaşın. Güvenle kaydedilmiş kısa bir video da işe yarayabilir. Gözlem yapmak için nesneyi yeniden kedinize sunmayın. Kayıp parça fark ederseniz kayıt tutmayı bırakıp veteriner hekime ulaşın.[1] [3] [4]
Evde hangi nesnelere erişimi düzenlemeli?
Önce kedinizin tekrar tekrar yöneldiği nesneden başlayın. Onu bulduğu yere bakın ve o noktada erişimi nasıl kapatabileceğinizi belirleyin.[1] [5]
- Koltuk ve yatak. Emilen veya parçalanan battaniyeyi kaldırın. Gevşek ipliği olan kumaşları erişim dışında tutun.
- Çamaşır ve hobi alanı. Çorap, lastik, ip ve kurdeleyi kapalı çekmece veya kapaklı kutuda saklayın.
- Oyun alanı. Yıpranmış oyuncakları kaldırın. Parçası kolay kopmayan uygun oyuncaklarla gözetimli oyun sunun. İpli oyuncakları oyun biter bitmez kaldırın.
Oyun ve etkileşim saatlerini olabildiğince öngörülebilir tutun. Bir davranış başladığında bağırmak veya ürkütmek yerine kediyi sakince başka bir etkinliğe yönlendirin. Birden fazla kedi varsa mama, su ve dinlenme noktalarına rahat erişip erişemediklerine bakın.[1] [5] [6]
VET34 Veteriner Kliniğinde pika şüphesinde ne yapıyoruz?
Önce son olayda yutma ihtimali olup olmadığını ve kedinin genel durumunu değerlendiririz. Bir nesne kayıpsa ne olduğunu ve en son ne zaman görüldüğünü sorarız. Tekrarlayan emme veya çiğnemede ise davranışın geçmişini, iştahı, kusmayı ve dışkı değişikliklerini muayene bulgularıyla birlikte ele alırız.[1] [3] [4]
Muayenede hangi bilgi sonraki adımı değiştirir?
- Yeni kayıp parça veya yutma öyküsü. Nesnenin türü, olası yutma zamanı ve muayene bulguları görüntüleme gerekip gerekmediğini belirlemeye yardım eder.
- Tekrarlayan davranışa kusma, kilo veya iştah değişikliği eşlik ediyor. Hekim sindirim sistemiyle ilgili olasılıkları değerlendirir ve hangi incelemenin gerekli olabileceğine karar verir.
- Davranış belirli bir yerde veya nesnede tekrarlanıyor. Tıbbi değerlendirme ile birlikte evdeki erişim ve rutin konuşulur. Kontrolde davranışın ne sıklıkta görüldüğünü ve başka bir nesneye yönelip yönelmediğini paylaşabilirsiniz.
Tetkik süreciyle ilgili ayrıntılar dahiliye hizmeti sayfamızda yer alıyor.[1] [3] [4]
Kurucu veteriner hekimlerimiz Osman Umut Öz ve Kemal Deniz Tok’un profilleri Hakkımızda sayfasında yer alıyor.
Merak edilenler
Yün battaniyeyi kaldırınca plastik poşete yöneldi. Bunu söylemeli miyim?
Evet. Yeni nesneyi, ne zaman yöneldiğini ve emme, çiğneme ya da olası yutma görüp görmediğinizi hekime bildirin. Erişim planınızı yeni nesneyi de kapsayacak şekilde güncelleyin. Bu değişiklik takipte davranışın hangi ortamlarda sürdüğünü anlamaya yardımcı olur.[1] [2]
VET34 Veteriner Kliniği · Kartal / İstanbul
Kliniğimiz haftanın 7 günü, 24 saat açık. Görüşürken hedef nesneyi, davranışın ne zamandır tekrarlandığını ve varsa yutma şüphesini paylaşın.
0533 046 08 38
Orhantepe Mahallesi, Üsküdar Caddesi, Prava Kartal B Blok 192/H, Kartal / İstanbul.
Kaynaklar
- Merck Veterinary Manual · Kedilerde Davranış Sorunları. Tekrarlayan ağız davranışları, tıbbi değerlendirme ve çevre düzeni.
- Demontigny-Bédard ve ark. (2016) · Kedilerde Pika ve Çiğneme Davranışı. Vaka-kontrol çalışması.
- Demontigny-Bédard ve ark. (2019) · Kumaş Yutan Sekiz Kedinin Değerlendirilmesi. Keşif amaçlı pilot çalışma.
- Merck Veterinary Manual · Sindirim Kanalı Tıkanıklığı. Yabancı cisimler ve klinik değerlendirme.
- Cornell Feline Health Center · Kumaş Emme ve Çiğneme. Nesneye erişim ve alternatif etkinlikler.
- AAFP (2024) · Kediler Arası Gerginlik Kılavuzu. Çok kedili evlerde ayrı kaynaklar ve oyun düzeni.
