Kedinizin nefesi ya da yürüyüşü değişti. İlk adım ne?
Önce nefes almak için zorlanıp zorlanmadığına ve ayakta durabilip duramadığına bakın. Rahat soluyorsa değişikliğin ne zaman ve hangi durumda ortaya çıktığı değerlendirmeye yardımcı olur.
Kısa cevap
Kedilerde kalp hastalığı bir süre belirti vermeyebilir. Uykuda tekrarlayan hızlı solunum ve hareket isteğinde azalma değerlendirmede önem taşıyabilir. Dinlenirken ağız açık soluma, belirgin nefes güçlüğü, bayılma ya da arka bacakları aniden kullanamama varsa gecikmeden acil veteriner değerlendirmesine başvurun. Bu bulguların nedeni muayenede araştırılır.[1] [2] [3] [4]
Kedinizde hangi belirtilerde beklememelisiniz?
Belirgin zorlanma veya ani kayıp
Acil başvurun. Dinlenirken ağız açık soluma, nefes alırken belirgin karın hareketi ve zorlanma, bayılma veya arka bacağı aniden sürükleme gibi durumlarda sayım ya da video için zaman ayırmayın.
Rahat soluyor ama alışkanlığı değişti
Veteriner hekiminizle görüşün. Uyku solunumunda tekrarlayan hızlanma veya günlük hareketinde yeni ve süren azalma varsa ne zaman başladığını ve hangi koşullarda görüldüğünü söyleyin.
Arka bacak belirtisi neden önemli? Bazı kalp hastalıklarında atardamarı tıkayan bir pıhtı, bir veya iki arka bacakta aniden ağrı ve hareket kaybı oluşturabilir. Bu belirti görüldüğünde nedeni evde ayırmaya çalışmadan acil değerlendirmeye başvurun.[1] [2] [3] [4] [5]
Kalp hastalığı kedilerde nasıl belirti verebilir?
Bazı kediler günlük yaşamda belirgin bir değişiklik göstermeden kalp hastalığı taşıyabilir. Bazılarında ise ilk fark edilen şey, dinlenirken nefesin değişmesi ya da aniden hareket etmekte zorlanmasıdır. İştah veya oyun isteğindeki azalma da anlatmaya değer. Bu değişiklikler hekime değerlendirme için ipucu verir.[1] [7]
Ağız açık soluma kalbe mi işaret eder?
Önce solunumun aciliyeti değerlendirilir. Kalp hastalığının yanı sıra astım ve başka solunum sistemi sorunları da nefes güçlüğüne yol açabilir.[2]
Ankara Üniversitesi Kardiyoloji Ünitesine başvuran 249 kedi ve 321 köpeğin kayıtlarının incelendiği Türkiye çalışmasında hem kalp hem solunum yolu hastalıkları değerlendirildi. Veriler kardiyolojiye başvuran karma bir hasta grubuna ait. Bu çalışma, tek bir belirtiden ziyade muayene ve tetkiklerin birlikte ele alındığı bir klinik örnek sunuyor.[6]
Uyku solunumu kayıtlarında hangi değişiklik önemlidir?
Evde ölçüm, rahat soluyan kedilerde ve mümkün olduğunca benzer koşullarda anlam kazanır. Uykudaki değeri, oyun sonrası veya mırlarken alınan değerle karşılaştırmayın. Adım adım sayım yöntemi hırıltılı nefes rehberindeki solunum sayımı bölümünde yer alıyor.[5] [8]
Olağan kayıt
Önceki iki akşam uykuda 21 ve 22 nefes/dk.
Yeni değişiklik
Benzer koşullarda yeni ölçümler 31 ve 33 nefes/dk. Kedi rahat soluyor.
Hekime bildirin
Önceki ve yeni değerleri, ölçüm saatlerini ve solunumda zorlanma olup olmadığını paylaşın.
Rakamlar örnek bir kaydı gösterir. Araştırmalarda uykuda tekrarlayan 30 nefes/dk üzerindeki ölçümlerin ek değerlendirme gerektirebileceği bildirilmiştir. Kalp hastalığıyla takip edilen kediniz için hekiminizin verdiği bireysel planı kullanın. Solunum güçlüğünde kayıt tutmayı bırakıp acil başvurun.[2] [5] [8]
Veterinere hangi bilgileri vermelisiniz?
- Başlangıç ve koşul. Değişiklik ne zaman başladı? Uyurken, uyanıkken, hareketten sonra mı oldu?
- Gördüğünüz değişiklik. Solunum hızlandı mı, kediniz zorlandı mı, ayağa kalkabildi mi?
- Süre ve toparlanma. Olay ne kadar sürdü? Kediniz eski davranışına döndü mü?
- Mevcut takip. Bilinen tanıyı, kullanılan ilaçları ve varsa önceki ölçüm veya raporları belirtin.
Örnek: “Bu sabah yürürken birden yere çöktü. Kısa süre sonra ayağa kalktı. Şimdi ağzı kapalı soluyor. Daha önce kalp muayenesi olmuştu.” Durumu anlatırken olayın öncesini ve sonrasını ayrı söyleyin.[1] [4]
Kalp ve solunum kaynaklı sorunlar muayenede nasıl ayrılır?
İlk değerlendirmede genel durum, solunum çabası ve kalp-akciğer dinleme bulguları ele alınır. Solunumu zorlanan kedide önce güvenli değerlendirme ve destek öncelik kazanabilir. Duruma göre göğüs görüntülemesi akciğer ve göğüs boşluğu hakkında, ekokardiyografi kalbin yapısı ve işlevi hakkında bilgi verir. Hekim testlerin sırasını kedinin durumuna göre belirler.[1] [2]
Başlıca şikâyet hapşırık, burun akıntısı veya öksürükse burun, bronş ve akciğer sorunlarını anlatan solunum rehberine bakın. Irka bağlı yatkınlık ve planlı kontrol için British Shorthair sağlık kontrolleri ayrı yazıda ele alınıyor.
Merak edilenler
Kedim öksürüyor. Bu kalp hastalığı belirtisi olabilir mi?
Kedilerde kalp hastalığında öksürük daha seyrek görülür. Astım ve hava yolu sorunları da öksürüğe yol açabilir. Tekrarlayan öksürüğün nedeni muayenede araştırılır. Hekime sesin ne zaman çıktığını ve kedinizin aralarda rahat nefes alıp almadığını söyleyin.[9]
VET34 Veteriner Kliniği · Kartal / İstanbul
Kartal Orhantepe’de acil başvuruda önce kedinin solunumu ve genel durumu değerlendirilir. Varsa takip eden hekimin adını, bilinen kalp tanısını ve kullanılan ilaçları bildirin. 7/24 acil veteriner başvuru bilgisi.
0533 046 08 38
Orhantepe Mahallesi, Üsküdar Caddesi, Prava Kartal B Blok 192/H, Kartal / İstanbul.
Veteriner hekimler Osman Umut Öz ve Kemal Deniz Tok. Kartal ve Maltepe Cevizli’den ulaşım.
Kaynaklar
- ACVIM, kedi kardiyomiyopatileri uzlaşı kılavuzu (2020) · Belirti vermeyen olgular, değerlendirme ve komplikasyonlar.
- Cornell Feline Health Center, kedilerde solunum güçlüğü · Aciliyet ve olası nedenler.
- Tufts HeartSmart, ani arka bacak güçsüzlüğü · Pıhtıya bağlı acil bulgular.
- Tufts HeartSmart, bayılma · Başvuru öyküsü ve bayılma sonrası değerlendirme.
- Ljungvall ve ark. (2014), kedilerde uyku ve dinlenme solunum sayısı · Evde tekrarlı ölçümleri inceleyen çalışma.
- Çolakoğlu ve ark. (2022), Ankara Üniversitesi kardiyopulmoner olgu serisi · Klinik başvuru verilerinin geriye dönük değerlendirmesi.
- Tufts HeartSmart, kedilerde kalp hastalığı · Belirtiler ve takip.
- Tufts HeartSmart, evde solunum takibi · Sakin koşullarda ölçüm ve sonuçların paylaşılması.
- Tufts HeartSmart, öksürük · Kedilerde kardiyak ve solunumsal nedenler.
